Categorie archief: doodswens

‘Tienduizend Nederlanders zouden het liefst hun leven beëindigen via een voltooid-levenwet’

(Marten van de Wier & Rianne Oosterom, Trouw, 30-1-20)

Voor het eerst is er een schatting van het aantal Nederlanders dat hun leven zou willen beëindigen, als dat zou kunnen via een voltooid-levenwet.

Het gaat om ongeveer 0,18 procent van de 55-plussers: naar schatting tienduizend Nederlanders van 55 jaar en ouder willen hun leven beëindigen of hulp krijgen bij zelfdoding, zonder dat ze ernstig ziek zijn.

Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het kabinet, dat donderdag is verschenen. Bij het overgrote deel van die groep bestaat naast de wens om te sterven ook een wens om te leven. Beide verlangens bestaan naast elkaar, of wisselen elkaar af.

Het onderzoek geeft, met wat slagen om de arm, de eerste betrouwbare schatting van de omvang van de doelgroep voor een eventuele voltooid-levenwet. Els van Wijngaarden van de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht leidde het onderzoek.

‘Opvallend is dat van de tienduizend mensen met een concrete doodswens er maar ongeveer 1700 ouder zijn dan 75. In het debat over voltooid leven gaat het meestal over 75-plussers, maar nu blijkt dat een doodswens bij de groep tussen 55 en 75 bijna net zo vaak voorkomt.

De schatting is gebaseerd op een vragenlijstonderzoek dat door onderzoeksbureau Kantar (vroeger TNS Nipo) is voorgelegd aan een representatieve steekproef van ruim 21.000 Nederlanders. In die groep vallen 36 mensen onder de definitie die Van Wijngaarden hanteert voor de meest concrete doodswens. Als ze rekening houdt met een foutmarge, ligt het percentage 55-plussers met een concrete doodswens in de Nederlandse bevolking in elk geval tussen 0,13 en 0,25 procent.

Een actieve doodswens en wens tot levensbeëindiging

Wie zijn die circa tienduizend mensen met een wens tot levensbeëindiging? Het gaat in de definitie van de onderzoekers om mensen die niet ernstig ziek zijn, maar wel al langer dan een jaar dood willen, en bovendien concrete stappen hebben gezet, bijvoorbeeld door hun doodswens te bespreken met familieleden of de huisarts. Verder willen ze hun leven ook echt beëindigen, zelfstandig of met hulp. De groep die aangaf vooral te verlangen naar een natuurlijke dood, bijvoorbeeld in de slaap, viel daarmee af.

Een mega-steekproef

Het aantal van 36 is volgens Van Wijngaarden te vertalen naar een schatting voor de hele Nederlandse bevolking. “We hebben expres gekozen voor een mega-steekproef, omdat we verwachtten dat de groep klein zou zijn”, legt Van Wijngaarden uit.

Ook binnen deze groep bestaat de wens om te leven vaak naast de wens om te sterven. 36 procent van de mensen met een wens tot levensbeëindiging geeft zelfs aan dat de wens om te leven bij hen sterker is. “Een doodswens is zelden zwart-wit”, zegt Van Wijngaarden.

Uit het onderzoek blijkt dat de helft van de mensen met een doodswens uit een ‘lagere sociale klasse’ komt. Dat is veel: gemiddeld komt maar een derde van de 55-plussers uit deze groep. Voor ruim een derde van de mensen wordt hun doodswens versterkt door financiële problemen. Bovendien zijn vrouwen fors oververtegenwoordigd: zij vormen twee derde van de groep. Waarom dat zo is, kan Van Wijngaarden niet verklaren.

De onderzoekster spreekt zich niet uit over de Wet Waardig Levenseinde, die D66 voorbereidt. “Dat debat is aan de politiek.” Ze benadrukt wel als het tot zo’n wet komt, de overheid op basis van internationale verdragen moet waarborgen dat mensen weloverwogen hun keuze maken, zonder dwang, en moet zorgen dat ze die keuze niet maken als er ‘andere alternatieven’ zijn of vanuit een gevoel ‘knel te zitten’.

Om dat te voorkomen, zijn zorgvuldigheidscriteria nodig, net zoals bij de euthanasiewet. Vooral de positie van kwetsbare ouderen verdient daarbij aandacht, stelt ze. “Welke criteria er dan precies zouden moeten komen voor deze hele heterogene groep mensen met een doodswens, dat lijkt me heel ingewikkeld en een behoorlijke uitdaging.”

https://www.trouw.nl/zorg/tienduizend-nederlanders-zouden-het-liefst-hun-leven-beeindigen-via-een-voltooid-levenwet~bf3933c8/